serkankaya.
English version
Birlikte çalışalım ↗

Server-Side GTM Kurulumu: Cloud Run ile Adım Adım Rehber

Server-side GTM kurulumu adım adım: sunucu kapsayıcısı, Cloud Run, özel alan adı, GA4, Google Ads ve Meta etiketleri, test ve maliyet kontrolü.

Server side GTM kurulumu, Google Tag Manager’da bir sunucu kapsayıcısı açıp onu bir bulut sunucusunda çalıştırmak, sitenin kendi alan adına bağlamak ve tarayıcıdaki etiketleri bu sunucuya yönlendirmek demektir. Kurulumun teknik kısmı Cloud Run ile kısa sürer. Asıl iş özel alan adı, önizleme sunucusu, onay yapısı ve test adımlarında yapılır.

Bu yazıda kurulumu benim uyguladığım sırayla anlatıyorum: ön koşullar, mimari, Cloud Run üzerinde provizyon, özel alan adı, web kapsayıcısının yönlendirilmesi ve doğrulama. Sunucu taraflı izlemenin ne olduğunu ve neyi çözdüğünü merak ediyorsan önce server-side tracking nedir yazısına bakmanı öneririm.

Server-side GTM kurulumu için neler gerekir?

Server-side GTM kurulumu için bir Google Tag Manager hesabı, faturalandırması açık bir Google Cloud hesabı, alan adının DNS ayarlarına erişim ve net bir olay haritası gerekir. Bunlardan biri eksikse kurulum ya yarım kalır ya da yanlış veriyi sunucuya taşır.

Google’ın Cloud Run rehberi ön koşulları açıkça listeliyor.[1] Bir Google Cloud hesabı, bir faturalandırma hesabı ve kurulumu yapan kişide Project Creator ile Billing Account User rolleri bulunmalı. Faturalandırma hesabını yeni açacaksan Billing Account Creator rolü de gerekiyor.

Teknik ön koşulların yanında iki hazırlık daha yapıyorum:

  • Olay haritası: Hangi olayın hangi parametrelerle hangi platforma gideceğini bir tabloda yazıyorum. Satın alma, form gönderimi ve randevu gibi dönüşüm olaylarının değer, para birimi ve kimlik alanları burada netleşiyor.
  • Alan adı kararı: Tagging server’ın olcum.alanadi.com gibi bir alt alan adında mı, yoksa alanadi.com/olcum gibi aynı kaynakta bir yolda mı çalışacağına baştan karar veriyorum. Bu karar DNS, CDN ve yük dengeleyici işini belirliyor.

Server-side GTM mimarisi nasıl çalışır?

Server-side GTM mimarisinde tarayıcıdaki web kapsayıcısı olayı sitenin alt alan adındaki tagging server’a gönderir. Tagging server’da çalışan sunucu kapsayıcısı isteği bir istemciyle sahiplenir, olaya dönüştürür ve platform etiketlerini tetikler. Hata ayıklama oturumları ise ayrı bir önizleme sunucusunda çalışır.

Web kapsayıcısı Tagging server sGTM istemcisi GA4, Ads, Meta
Tarayıcı tek bir ölçüm akışı gönderir; sunucu kapsayıcısı bu akışı olaylara çevirip platformlara dağıtır.

Bu yapıda üç kavramı ayırmak gerekiyor:

  1. Sunucu kapsayıcısı (server container): GTM arayüzünde etiketleri, tetikleyicileri ve değişkenleri yönettiğin kapsayıcıdır. Web kapsayıcısına benzer ama tarayıcıda değil, sunucuda çalışır.
  2. Tagging server: Sunucu kapsayıcısını canlı trafikte çalıştıran sunucu ya da sunucu kümesidir. Google, daha iyi erişilebilirlik ve ölçeklenebilirlik için tek sunucu yerine küme kurulmasını öneriyor.[4]
  3. Önizleme sunucusu (preview server): Yalnızca Önizleme modunu çalıştırır. Google’ın manuel kurulum rehberine göre tam olarak bir önizleme sunucusu kurulmalı ve bu sunucu birden fazla örneğe ölçeklenmemeli.[4]

Sunucu kapsayıcısına gelen her HTTP isteğini bir sGTM istemcisi sahiplenir. Google istemcileri, cihazdaki yazılım ile sunucu kapsayıcısı arasındaki bağdaştırıcılar olarak tanımlıyor; GA4 istemcisi her sunucu kapsayıcısında varsayılan olarak yüklü geliyor.[3]

Server-side GTM adım adım nasıl kurulur?

Kısa cevap

Server-side GTM adım adım nasıl kurulur?

Server-side GTM kurmak için önce GTM’de Server türünde bir kapsayıcı açılır ve tagging server Cloud Run gibi bir altyapıda hazırlanır. Ardından sunucu özel alan adına bağlanır, adres kapsayıcı ayarlarına eklenir ve web kapsayıcısındaki Google etiketi olayları bu adrese gönderecek şekilde güncellenir.

  1. GTM'de Server türünde yeni bir kapsayıcı oluştur.
  2. Tagging server'ı Cloud Run'da otomatik ya da manuel olarak hazırla.
  3. Önizleme sunucusunu tek örnek olarak çalıştır.
  4. Tagging server'ı özel alan adına bağla.
  5. Sunucu adresini kapsayıcı ayarlarına ekle.
  6. Web kapsayıcısındaki Google etiketini bu adrese yönlendir.
  7. Sunucu kapsayıcısında platform etiketlerini kur ve test et.

Aşağıdaki sıra, Google’ın Cloud Run rehberindeki akışla uyumlu ve benim sahada uyguladığım sıra.[1]

  1. Sunucu kapsayıcısını oluştur

    GTM'de Yönetici bölümünden yeni bir kapsayıcı aç ve hedef platform olarak Server seç. Kapsayıcı oluşunca kurulum seçenekleri ekranı açılır.

  2. Tagging server'ı hazırla

    Otomatik provizyon seçeneği, Google Cloud projesini ve Cloud Run hizmetini birkaç tıklamayla kurar. Kendi altyapını kullanacaksan manuel provizyonu seç ve Container config değerini kopyala.

  3. Ölçeklemeyi ayarla

    Cloud Run'da hizmeti seç, Edit & Deploy New Revision ile en az ve en fazla örnek sayısını belirle. Önizleme sunucusunu tek örnekte bırak.

  4. Özel alan adını bağla

    Tagging server'ı alt alan adına ya da aynı kaynakta bir yola yönlendir. DNS kaydını ve SSL sertifikasını tamamla.

  5. Sunucu adresini GTM'ye ekle

    Sunucu kapsayıcısında Yönetici > Kapsayıcı Ayarları bölümünde Add URL ile sunucu adresini kaydet. Birden fazla alan adın varsa hepsinde yol aynı olmalı.

Manuel kurulumda Docker komutları

Kendi sunucunda ya da başka bir bulutta çalışacaksan Google’ın resmi Docker imajını kullanırsın. Manuel kurulum rehberi iki zorunlu ortam değişkeni tanımlıyor: CONTAINER_CONFIG ve önizleme sunucusu için RUN_AS_PREVIEW_SERVER, tagging server için PREVIEW_SERVER_URL.[4] İlk komut önizleme sunucusunu, ikinci komut tagging server örneğini başlatır.

docker run -p 8080:8080 \
  -e CONTAINER_CONFIG='<container-config>' \
  -e RUN_AS_PREVIEW_SERVER=true \
  gcr.io/cloud-tagging-10302018/gtm-cloud-image:stable

docker run -p 8080:8080 \
  -e CONTAINER_CONFIG='<container-config>' \
  -e PREVIEW_SERVER_URL='https://onizleme.alanadi.com' \
  gcr.io/cloud-tagging-10302018/gtm-cloud-image:stable

Google’a göre kümedeki her sunucu örneği aynı CONTAINER_CONFIG ve PREVIEW_SERVER_URL değerleriyle yapılandırılmalı.[4] Önizleme sunucusunun önündeki yük dengeleyici ya da CDN’in zaman aşımı da 20 saniyeden uzun olmalı.[4]

Cloud Run mı, Stape mi, kendi sunucun mu?

Cloud Run, Google’ın kendi rehberinde anlattığı ve otomatik provizyonla en hızlı kurulan seçenektir. Stape gibi yönetilen servisler bulut yönetimini senin yerine üstlenir. Kendi sunucunda Docker ile çalıştırmak ise en fazla kontrolü verir ama bakım yükünü de tamamen sana bırakır.

Cloud Run (Google Cloud)

  • Otomatik provizyonla GTM içinden kurulur
  • Ölçekleme ve bölge ayarları senin kontrolünde
  • Faturalandırma ve kayıt maliyetleri senin hesabında
  • Sürüm güncellemesi yeni revizyon dağıtarak yapılır

Yönetilen servis (ör. Stape)

  • Bulut hesabı açmadan kurulur
  • Ölçekleme ve güncellemeyi servis yönetir
  • Paket bazlı fiyatlandırılır
  • Altyapı ayarlarında servisin sunduğu seçeneklerle sınırlısın
İki seçenekte de sunucu kapsayıcısı aynıdır; fark, altyapıyı kimin yönettiğidir.

Cloud Run maliyetini Google kendi rehberinde açıkça veriyor. Her sunucu, 1 vCPU ve 0,5 GB bellekli, CPU’su sürekli ayrılmış bir Cloud Run örneği olarak ayda yaklaşık 45 ABD doları tutuyor.[1] Google, bir sunucu kesintisinde veri kaybı riskini azaltmak için en az 2 örnek çalıştırmayı öneriyor.[1]

Cloud Run'da sunucu başına aylık yaklaşık maliyet
~45 USD
Önerilen en az sunucu örneği
2
2-10 sunucuyla beklenen saniyelik istek aralığı
35-350
Kaynak: Google Tag Manager, Set up server-side tagging with Cloud Run

Google, 2-10 sunucu arasında otomatik ölçeklemenin saniyede 35-350 isteği karşılamasını bekliyor. Bu performansın etiket sayısına ve etiketlerin yaptığı işe göre değiştiğini de not ediyor.[1] TL bütçeyle çalışan ekipler için bu maliyet döviz kuruna bağlıdır. Bu yüzden Google Cloud’da bir fatura uyarısı kurmayı ilk günden öneririm.

Özel alan adı nasıl bağlanır?

Özel alan adı, tagging server’ı bulut sağlayıcısının varsayılan adresi yerine sitenin kendi alan adında çalıştırmak için kurulur. Google bu yapıyı en iyi uygulama olarak tanımlıyor. Varsayılan adreste kurulan bir sunucu veri alır ama üçüncü taraf bağlamında çalışır.[2]

Google’ın özel alan adı rehberi, www.example.com üzerinde çalışan bir site için üç seçeneği karşılaştırıyor:[2]

SeçenekÖrnek adresSunucu çerezi erişimiKurulum
Aynı kaynak (en iyi uygulama)www.example.com/metricsTamCDN ya da yük dengeleyici yönlendirmesi
Alt alan adımetrics.example.comTamDNS kaydı güncellemesi
Varsayılan alan adımetrics.run.appYok, yalnızca JavaScript çereziHazır gelir

Pratikte çoğu kurulumda alt alan adıyla başlıyorum, çünkü yalnızca DNS kaydı eklemek gerekiyor. Aynı kaynak kurulumu ise Cloudflare gibi bir CDN’de ya da yük dengeleyicide yol bazlı yönlendirme ister. Alt alan adını üçüncü taraf bir servise CNAME ile bağlıyorsan, Safari’nin ITP kurallarının bu durumda çerez ömrünü nasıl etkilediğini server-side tracking rehberinde anlattım.

Web kapsayıcısı veriyi sunucuya nasıl gönderir?

Web kapsayıcısı veriyi sunucuya, Google etiketinin yapılandırma ayarlarına server_container_url parametresi eklenerek gönderir. Bu parametrenin değeri tagging server’ın özel alan adıdır. Ayar yapıldıktan sonra GA4 olayları doğrudan Google’a değil, önce senin sunucuna gider.

GTM arayüzünde bu ayarı Google etiketinin Yapılandırma ayarları bölümünde parametre olarak eklersin. gtag.js kullanan bir sitede aynı ayar şöyle görünür:

// Google etiketi olayları kendi tagging server adresine göndersin
gtag('config', 'G-1A2B3C4D5E', {
  server_container_url: 'https://olcum.alanadi.com'
});

Google, sunucu kapsayıcısına veri göndermek için web sayfasında Google Analytics etiketinin kullanılmasını öneriyor. Bu etiket; görüntü pikseli, Fetch API, XHR ve sunucu alan adından yüklenen bir iframe içindeki service worker gibi farklı taşıma yöntemleri kullanabiliyor.[3] Sitende içerik güvenlik politikası (CSP) varsa img-src, connect-src ve frame-src yönergelerine sunucu adresini eklemen gerekiyor.[3]

GA4, Google Ads ve Meta etiketleri

Sunucu kapsayıcısında GA4 istemcisi gelen isteği sahiplendikten sonra platform etiketlerini kurarsın. Benim tipik kurulum sıram şöyle:

  • GA4: Sunucu kapsayıcısında Google Analytics: GA4 etiketi, istemciden gelen olayları GA4 mülküne iletir.
  • Google Ads: Önce Conversion Linker etiketi, ardından Google Ads dönüşüm izleme ve gerekiyorsa yeniden pazarlama etiketleri kurulur.
  • Meta Conversions API: Topluluk şablon galerisindeki Meta etiket şablonu eklenir. Pixel ID ve erişim anahtarı tanımlanır. Tarayıcıdaki Pixel de çalışıyorsa aynı olay adı ve event_id ile tekilleştirme yapılmalıdır.

Ek parametre gönderiyorsan, Google’a göre bazı sunucu etiketleri bu parametreleri giden isteklere kendiliğinden ekleyebiliyor. Bir parametrenin platforma gitmesini istemiyorsan sunucu kapsayıcısında bir dönüşüm (Transformation) kuralıyla onu çıkarabilirsin.[3]

Kurulum nasıl test edilir?

Server-side GTM kurulumu üç katmanda test edilir: sunucunun ayakta olduğu, isteklerin sunucu kapsayıcısında doğru işlendiği ve olayların platformlara doğru ulaştığı. Bu katmanlardan biri atlanırsa kurulum çalışıyor görünürken veri eksik ya da çift gidebilir.

Google iki temel kontrol tanımlıyor.[1] Birincisi, GTM çalışma alanında Önizleme düğmesine basmak; önizleme sayfası açılıyorsa kurulum doğru yapılandırılmıştır. İkincisi, sunucu adresinin sonuna /healthy eklemek; hizmet çalışıyorsa sayfada ok yazısı görünür.[1]

Google ayrıca bir ürüne ait isteklerin görünmemesi durumunda olayın gerçekten tetiklenip tetiklenmediğine bakmayı öneriyor. Yapılandırma komutu ürünü başlatır ama veri genellikle bir olay çağrıldığında gönderilir; GA4 bunun istisnasıdır ve otomatik olarak page_view gönderir.[1]

Server-side GTM yayın öncesi kontrol listesi0/9

Server-side GTM kurulumunda sık yapılan hatalar nelerdir?

Server-side GTM kurulumunda en sık hatalar varsayılan adreste kalmak, önizleme sunucusunu ölçeklemek, istek kayıtlarını açık bırakıp maliyeti büyütmek ve tagging server sürümünü güncellememektir. Bu hataların çoğu ilk gün değil, birkaç hafta sonra fark edilir.

  • Varsayılan run.app adresinde kalmak: Sunucu veri alır ama sunucu çerezlerinden faydalanamazsın.[2]
  • Önizleme sunucusunu ölçeklemek: Google tam olarak bir önizleme sunucusu öneriyor.[4] Bu yüzden otomatik ölçeklemede en fazla örnek sayısını 1’de sabitle.
  • İstek kayıtlarını unutmak: Varsayılan olarak her isteğin yolu ve sorgu parametreleri kaydediliyor. Google, ayda 1 milyondan fazla istek alan sunucularda bu kayıtların ciddi maliyet doğurabileceğini ve istek kaydının kapatılmasını öneriyor.[1]
  • Sürümü güncellememek: Yeni tagging server sürümleri güvenlik düzeltmeleri içeriyor. Google, Tag Manager uyarı verdiğinde en azından her ana sürümde güncelleme yapılmasını öneriyor.[1]
  • Olayı iki kez göndermek: Platform etiketi hem web kapsayıcısında hem sunucu kapsayıcısında aynı olayı gönderiyorsa dönüşüm çift sayılır. Taşıdığın etiketi web tarafında kapatmayı unutma.

Nereden başlamalı?

Server-side GTM kurulumu; sunucu kapsayıcısı, Cloud Run gibi bir altyapıdaki tagging server, tek bir önizleme sunucusu ve sitenin kendi alan adından oluşan bir altyapıdır. Kurulumun kendisi kısa sürer. Güvenilir sonucu ise özel alan adı, onay yapısı, doğru etiket taşıma ve üç katmanlı test belirler.

Benim önerim önce olay haritasını ve alan adı kararını netleştirmek, sonra Cloud Run ya da yönetilen bir serviste kurulumu yapmak. İlk aşamada yalnızca GA4’ü taşımak, ardından Google Ads ve Meta etiketlerini eklemek gerekiyor. Ölçüm altyapısını reklam yönetimiyle birlikte nasıl kurduğumu performans pazarlama sayfasında anlatıyorum. Bu altyapının hasta yolculuğuna nasıl bağlandığını sağlık turizmi pazarlaması sayfasında, yazılım tarafındaki geçmişimi ise hakkımda sayfasında bulabilirsin.

Bu yazıdaki terimler

Container config
Container config, Google Tag Manager'ın sunucu kapsayıcısını tanımlayan ve tagging server ile önizleme sunucusuna ortam değişkeni olarak verilen yapılandırma dizesidir. Manuel kurulumda CONTAINER_CONFIG adıyla her sunucu örneğine aynı değer girilir.
Önizleme sunucusu
Önizleme sunucusu, server-side Google Tag Manager kurulumunda yalnızca Önizleme ve hata ayıklama oturumlarını çalıştıran ayrı sunucudur. Google, tam olarak bir önizleme sunucusu kurulmasını ve bu sunucunun birden fazla örneğe ölçeklenmemesini öneriyor.
sGTM istemcisi
sGTM istemcisi, sunucu kapsayıcısına gelen HTTP isteğini sahiplenen, onu bir ya da daha fazla olaya dönüştüren ve sonucu cihaza geri paketleyen bağdaştırıcıdır. İngilizcede client olarak geçer; GA4 istemcisi her sunucu kapsayıcısında hazır gelir.
Sunucu kapsayıcısı
Sunucu kapsayıcısı, Google Tag Manager'da tarayıcı yerine bir sunucuda çalışan ve gelen ölçüm isteklerini istemciler, etiketler ve tetikleyicilerle işleyen kapsayıcı türüdür. İngilizcede server container olarak geçer ve bir tagging server üzerinde barındırılır.
Tüm sözlük ↗

Sık sorulan sorular

Server-side GTM kurulumu ücretli mi?

Google Tag Manager'ın kendisi ücretsizdir, ancak sunucu kapsayıcısının çalıştığı altyapı ücretlidir. Google'ın Cloud Run rehberine göre önerilen yapılandırmada her sunucu ayda yaklaşık 45 ABD doları tutar. Stape gibi yönetilen servisler ise kendi paketleriyle fiyatlanır; trafik arttıkça maliyet de artar.

Server-side GTM için özel alan adı şart mı?

Teknik olarak hayır; sunucu kapsayıcısı bulut sağlayıcısının verdiği varsayılan adreste de veri alır. Ancak bu adres üçüncü taraf bağlamında çalışır ve sunucunun yazdığı çerezlerden faydalanamaz. Google, sitenle aynı kaynakta ya da bir alt alan adında yayınlamayı öneriyor.

Server-side GTM kurulunca web kapsayıcısı kaldırılır mı?

Hayır. Web kapsayıcısı tarayıcıda olayı başlatan katman olarak kalır. Değişen şey, Google etiketinin olayları doğrudan Google'a değil, senin tagging server adresine göndermesidir. Platform etiketlerinin çoğu daha sonra sunucu kapsayıcısına taşınır.

Cloud Run mı Stape mi tercih edilmeli?

Kendi Google Cloud hesabını yönetebilen bir teknik ekibin varsa Cloud Run tam kontrol sağlar. Ekipte bulut yönetimi yoksa Stape gibi yönetilen bir servis kurulum ve bakım yükünü azaltır. İki seçenekte de özel alan adı, önizleme ve onay yapısı aynı titizlikle kurulmalıdır.

Server-side GTM kurulumunun çalıştığı nasıl anlaşılır?

İlk kontrol, sunucu adresinin sonuna /healthy eklendiğinde sayfada ok yazısının görünmesidir. Ardından sunucu kapsayıcısında Önizleme modu açılır ve gelen istekler ile tetiklenen etiketler tek tek incelenir. Son adımda GA4, Google Ads ve Meta araçlarında olaylar karşılaştırılır.

Kaynaklar

  1. Google Tag Manager: Set up server-side tagging with Cloud Run
  2. Google Tag Manager: Custom domain configuration
  3. Google Tag Manager: Send data to server-side Tag Manager
  4. Google Tag Manager: Manual setup guide