POAS Nedir? ROAS Yerine Kâra Göre Teklif Vermek
POAS nedir, nasıl hesaplanır, ROAS'tan farkı ne? Ürün maliyetini Google Ads ve Meta'ya taşıyıp reklamı ciroya değil kâra göre yönetmenin adımları.
POAS nedir sorusunun kısa cevabı şudur: POAS (Profit on Ad Spend), reklamdan gelen siparişlerin brüt kârının reklam harcamasına bölünmesiyle bulunan bir kârlılık metriğidir. ROAS’tan farkı, satış tutarı yerine ürün maliyeti düşüldükten sonra kalan kârı kullanmasıdır. Bu yüzden POAS, reklamın ciro mu yoksa kâr mı ürettiğini gösterir.
Bu yazıda POAS’ın tanımını, hesabını ve ROAS’tan farkını anlatıyorum. Ardından başabaş noktasını, ürün maliyetinin Google Ads ve Meta’ya nasıl taşındığını ve kâr bazlı teklife geçerken dikkat ettiğim noktaları ele alıyorum. Yazı, e-ticaret reklam yönetimi rehberindeki kârlılık bölümünün ayrıntılı halidir.
POAS nedir ve neden ROAS yetmez?
POAS, bir reklam harcamasının şirkete ne kadar kâr bıraktığını ölçen metriktir; ROAS ise aynı harcamanın ne kadar satış getirdiğini ölçer. İki metrik arasındaki tek fark paydaki rakamdır. ROAS’ta pay ciro, POAS’ta pay brüt kârdır. Bu küçük fark, bütçe kararını tamamen değiştirebilir.
ROAS (Return on Ad Spend), reklamdan gelen gelirin reklam harcamasına oranıdır. Reklam platformları ROAS’ı doğal olarak raporlar. Çünkü platform satış tutarını dönüşüm etiketinden alır, ürünün maliyetini ise bilmez. Google’ın dönüşüm değeri dokümantasyonu da değeri reklamverenin tanımladığını açıkça belirtir[4]. Yani platformun optimize ettiği şey, ona hangi rakamı gönderdiğinizdir.
Sorun, ROAS’ın marjı görmemesidir. Marjı yüksek bir ürün ile marjı düşük bir ürün aynı ROAS’ı üretebilir. Panelde ikisi eşit görünür. Kasada ise biri kâr, diğeri zarar yazar. Otomatik teklif stratejisi ROAS’a bakarak düşük marjlı ürüne bütçe kaydırırsa ciro büyür, kâr küçülür.
ROAS
- Gelir ÷ reklam harcaması
- Platform kendiliğinden raporlar
- Ürün maliyetini bilmez
- Satış hacmini gösterir
POAS
- Brüt kâr ÷ reklam harcaması
- Maliyet verisi ayrıca gönderilmelidir
- Ürün maliyetini hesaba katar
- Reklamın kâr bırakıp bırakmadığını gösterir
Bir not: Google’da “poas” araması yapınca karşınıza çoğunlukla bir akaryakıt şirketinin kısaltması olan POAŞ çıkar. Bu yazıdaki POAS, reklam metriğidir. İngilizce “profit on ad spend” ifadesiyle aramak daha net sonuç verir.
POAS nasıl hesaplanır?
Kısa cevap
POAS nasıl hesaplanır?
POAS, reklamdan gelen siparişlerin brüt kârının aynı dönemdeki reklam harcamasına bölünmesiyle hesaplanır. Brüt kâr, satış tutarından satılan ürünlerin maliyeti çıkarılarak bulunur. Kargo, ödeme komisyonu ve iade de düşüldüğünde metrik katkı payına dayanır ve bütçe kararında daha güvenilir sonuç verir.
- Hesap dönemini ve kampanyaları seçin.
- Bu kampanyalardan gelen siparişlerin satış tutarını toplayın.
- Siparişlerdeki ürünlerin maliyetini (COGS) çıkararak brüt kârı bulun.
- İsterseniz kargo, ödeme komisyonu ve iadeyi de düşün.
- Kalan kârı aynı dönemin reklam harcamasına bölün.
Formül şöyledir: POAS = (satış tutarı − ürün maliyeti) ÷ reklam harcaması. Sonuç genellikle oran olarak (1,4 gibi) ya da yüzde olarak (%140 gibi) yazılır. Ürün maliyeti, muhasebede COGS (cost of goods sold, satılan malın maliyeti) olarak geçer.
Varsayımsal bir örnekle açıklayayım. Bir kampanya ayda 10.000 TL harcıyor ve 40.000 TL satış getiriyor. ROAS 4’tür ve panelde iyi görünür. Satılan ürünlerin maliyeti 28.000 TL ise brüt kâr 12.000 TL olur. POAS 1,2’dir. Yani reklam, harcadığından yalnızca biraz fazla brüt kâr üretmiştir.
POAS’ı hesaplamak için ROAS hesaplayıcısını kullanabilirsiniz. “Reklamdan gelen gelir” alanına ciro yerine brüt kârı yazarsanız çıkan oran POAS olur:
Brüt kâr mı, katkı payı mı?
POAS’ın payı iki farklı derinlikte tanımlanabilir. En yaygın tanım brüt kârdır: satış tutarı eksi ürün maliyeti. Daha sıkı tanım ise katkı payıdır. Katkı payında kargo, ödeme komisyonu, paketleme ve beklenen iade de düşülür.
Ben bütçe kararında katkı payını tercih ediyorum. Çünkü e-ticarette kargo ve iade, marjı belirgin şekilde değiştirebilir. Ancak hangisini seçtiğinizi yazılı olarak tanımlamanız gerekir. Finans ekibi brüt kârla, pazarlama ekibi katkı payıyla POAS konuşursa aynı toplantıda iki farklı rakam ortaya çıkar.
Başabaş POAS ve başabaş ROAS nedir?
Brüt kâr üzerinden hesaplanan POAS’ta başabaş noktası 1’dir: reklam, ürettiği kâr kadar harcandığında ne kâr ne zarar oluşur. POAS 1’in üstündeyse harcama kârla karşılanmış ve geriye pay kalmıştır. 1’in altındaysa reklam, getirdiği kârdan fazlasını tüketmiştir.
ROAS ile çalışan bir ekip için aynı eşik başabaş ROAS olarak ifade edilir. Başabaş ROAS, katkı payı oranının tersidir. Ürünün katkı payı satış fiyatının %25’iyse başabaş ROAS 4’tür. Yukarıdaki örnekte ROAS 4 iyi görünüyordu; oysa %25 marjlı bir ürün için bu, sıfır kâr demektir.
| Katkı payı oranı | Başabaş ROAS | Başabaş POAS |
|---|---|---|
| %50 | 2 | 1 |
| %33 | ~3 | 1 |
| %25 | 4 | 1 |
| %20 | 5 | 1 |
Tablo POAS’ın asıl avantajını gösteriyor. ROAS hedefi her ürün grubu için ayrı hesaplanmak zorundadır. POAS’ta ise başabaş noktası tüm ürünlerde aynıdır. Bu yüzden farklı marjlı ürünleri aynı kampanyada yönetmek POAS ile çok daha kolaydır.
Ürün maliyeti reklam platformlarına nasıl taşınır?
Ürün maliyetini reklam platformuna taşımanın iki yolu vardır: Google Ads’te yalnızca raporlama için sepet verisi ve Merchant Center maliyeti, teklif için ise dönüşüm değeri olarak doğrudan kâr göndermek. İlki daha kolaydır ama teklif stratejisini değiştirmez. İkincisi teklif stratejisini doğrudan kâra yönlendirir.
Yol 1: Sepet verisi ve Merchant Center maliyeti
Google Ads’in sepet verisiyle dönüşüm (conversions with cart data) özelliği, her siparişle birlikte satılan ürünlerin bilgisini gönderir. Google’ın açıklamasına göre bu özellik, desteklenen kampanyalar için gelir ve brüt kâr raporlamasını açar[1]. Raporlamada yalnızca Google Ads hesabına bağlı Merchant Center’daki ürünler işlenir[1].
Maliyet bilgisi Merchant Center’daki cost_of_goods_sold özelliğiyle verilir. Google, bu değerin yalnızca raporlama amaçlı olduğunu ve tam olması gerekmediğini; maliyeti değişen ürünlerde ortalama verilebileceğini belirtiyor[2]. Değer, ISO 4217 para birimi koduyla yazılır[2]:
<g:cost_of_goods_sold>182.50 TRY</g:cost_of_goods_sold>
Bu yol kampanya bazında brüt kârı panelde gösterir. Ancak Hedef ROAS hâlâ ciroya göre çalışır. Feed tarafındaki diğer özellikleri ürün feed optimizasyonu yazımda anlattım.
Yol 2: Dönüşüm değeri olarak kâr göndermek
Kâr bazlı teklifin pratik yolu, satın alma dönüşümünün değerine ciro yerine siparişin kârını yazmaktır. Hedef ROAS stratejisi, Google’ın tanımıyla dönüşüm değerini hedeflenen getiri oranında en üst düzeye çıkarmaya çalışır[3]. Değer kâr olduğunda bu hedef fiilen bir hedef POAS’a dönüşür. Örneğin Hedef ROAS’ı %150 kurmak, her 1 TL harcamaya 1,5 TL kâr hedeflemek anlamına gelir.
- Maliyet tablosunu hazırlayın
Her ürün ya da varyant için ürün maliyetini, gerekiyorsa kargo ve komisyon payını içeren bir tablo oluşturun. Kaynağı ERP, Shopify maliyet alanı ya da finansın verdiği bir dosya olabilir.
- Kârı sunucuda hesaplayın
Sipariş olayı sunucu taraflı etiketleme kapsayıcısına geldiğinde ürün kimliğiyle maliyeti eşleyin ve sipariş kârını hesaplayın.
- Ayrı bir dönüşüm işlemi açın
Ciro raporlamasını korumak için kâr değerini ayrı bir dönüşüm işlemiyle gönderin. Teklifi başlangıçta ciroya göre bırakıp iki değeri bir süre birlikte izleyin.
- Birincil hedefi değiştirin
Kâr değeri tutarlı göründüğünde kâr dönüşümünü birincil yapın ve Hedef ROAS hedefini POAS mantığıyla yeniden kurun.
- İadeleri geri bildirin
İade edilen siparişlerin değerini dönüşüm düzeltmesiyle geri çekin; aksi halde kâr olduğundan yüksek görünür.
Kârı sunucu tarafında hesaplamak benim için zorunlu bir kuraldır. Ürün maliyetini tarayıcıdaki dataLayer’a yazarsanız sayfa kaynağını açan herkes marjınızı görebilir. Sunucu taraflı etiketlemede maliyet tablosu sunucuda kalır ve platforma yalnızca hesaplanmış değer gider. Bu altyapının mantığını server-side tracking nedir yazımda anlattım.
Meta ve diğer platformlarda POAS
Meta’da da satın alma olayının value alanına ciro yerine kâr göndermek teknik olarak mümkündür. Bu durumda Meta’nın raporladığı satın alma ROAS’ı fiilen POAS olur ve değer optimizasyonu kâra göre çalışır. Ancak aynı değer alanı ciro raporlarını da besler. Bu yüzden Meta’da kâr değerini genellikle ayrı bir özel olay ya da özel dönüşüm olarak gönderiyorum ve ciroyu bozmuyorum.
Kâr bazlı teklife geçerken nelere dikkat edilmeli?
Kâr bazlı teklife geçişte en sık hata, ciro değerini bir gecede kâra çevirip hedefi değiştirmeden bırakmaktır. Kâr değeri ciroya göre çok daha küçüktür. Eski ciro bazlı Hedef ROAS korunursa strateji ulaşılamaz bir hedefle çalışır ve harcama hızla düşer. Hedef, kâr değerine göre yeniden hesaplanmalıdır.
İkinci risk iadelerdir. E-ticarette iade edilen sipariş, dönüşüm etiketinde satış olarak kalır. Google Ads, gönderilen dönüşümlerin geri çekilmesine ya da değerinin değiştirilmesine izin veren dönüşüm düzeltmeleri sunar[5]. İadeleri bu yolla geri bildirmezseniz POAS, gerçekte olduğundan iyi görünür.
Üçüncü konu, metrikler arası tutarlılıktır. Reklam paneli, analitik aracı ve muhasebe aynı siparişi farklı tarihlere yazabilir. POAS’ı aylık yönetim raporunda kullanacaksanız hesabın hangi kaynaktan ve hangi ilişkilendirme modeliyle yapıldığını raporun altına yazın.
POAS hangi işletmeler için anlamlıdır?
POAS, ürün marjları birbirinden belirgin şekilde farklı olan e-ticaret işletmeleri için en anlamlıdır. Tek ürün satan ya da tüm ürünlerinde benzer marjı olan bir mağazada ROAS ile POAS aynı yönde hareket eder. Bu durumda başabaş ROAS’ı bir kez hesaplayıp ROAS ile çalışmak yeterli olabilir.
POAS’ın fark yarattığı durumlar şunlardır: geniş katalog, kategori bazında farklı marjlar, sık indirim ve kampanya dönemleri, yüksek iade oranlı kategoriler. Black Friday gibi dönemlerde indirim marjı daralttığı için ROAS korunurken POAS düşebilir. Kampanya döneminde POAS’ı ayrıca izlemek bu yüzden önemlidir.
Hizmet işletmelerinde aynı mantık farklı isimle uygulanır. Sağlık turizminde kâr, tedaviden sonra ortaya çıkar ve hasta başı katkı payıyla ölçülür. Bu hesabı hasta başı maliyet yazımda ayrıca anlattım. Shopping kampanyalarının yapısını ise Google Alışveriş reklamları rehberinde bulabilirsiniz.
Özet ve sonraki adım
POAS, reklamın ciro değil kâr üretip üretmediğini gösteren metriktir. Hesabı basittir: brüt kâr ya da katkı payı, reklam harcamasına bölünür. Asıl iş, ürün maliyetini güvenli bir şekilde ölçüm altyapısına taşımak ve teklif stratejisini bu değere göre yeniden kurmaktır.
Başlamak için kendi ürün gruplarınızın başabaş ROAS’ını hesaplayın ve mevcut ROAS ile karşılaştırın. Başabaşın altında kalan ürün grupları, kâr bazlı teklife geçişin ilk adayıdır. Bu ölçüm ve kampanya kurgusunu birlikte ele aldığım e-ticaret SEO ve reklam yönetimi sayfasına da göz atabilirsiniz. Kârlılığı yönetebilen bir uzmanda aranacak yetkinlikleri e-ticaret pazarlama uzmanı yazımda listeledim.
Bu yazıdaki terimler
- Başabaş ROAS
- Başabaş ROAS, bir ürünün reklam harcamasını kârla tam karşıladığı, ne kâr ne zarar ettirdiği ROAS seviyesini gösteren bir eşik değerdir. Katkı payı oranının tersi alınarak hesaplanır; katkı payı satış fiyatının yarısıysa başabaş ROAS 2'dir.
- COGS
- COGS (cost of goods sold, satılan malın maliyeti), satılan bir ürünün alış ya da üretim maliyetini ifade eden bir muhasebe kalemidir. E-ticarette brüt kârın ve POAS'ın hesaplanmasında satış tutarından düşülen ana maliyettir; Merchant Center'da cost_of_goods_sold özelliğiyle bildirilir.
- Kâr bazlı teklif
- Kâr bazlı teklif, otomatik teklif stratejisinin ciro yerine sipariş başına kârı en üst düzeye çıkaracak şekilde çalıştırılması yaklaşımıdır. Google Ads'te dönüşüm değeri olarak kâr gönderilip Hedef ROAS bu değere göre kurulduğunda hedef fiilen bir POAS hedefine dönüşür.
- Sepet verisiyle dönüşüm
- Sepet verisiyle dönüşüm, Google Ads dönüşüm etiketinin her siparişle birlikte satılan ürünlerin kimliğini, adedini ve fiyatını göndermesini sağlayan bir ölçüm uzantısıdır. Merchant Center'daki ürün maliyetiyle birleştiğinde kampanya bazında brüt kâr raporlamasını açar.
Sık sorulan sorular
POAS nedir?
POAS (Profit on Ad Spend), reklamdan gelen siparişlerin brüt kârının reklam harcamasına bölünmesiyle bulunan bir kârlılık metriğidir. ROAS ciroyu, POAS ise ürün maliyeti düşüldükten sonra kalan kârı harcamayla karşılaştırır. Bu sayede düşük marjlı ürünlerin reklam panelinde olduğundan iyi görünmesi engellenir.
POAS nasıl hesaplanır?
POAS, reklamdan gelen siparişlerin brüt kârının aynı dönemdeki reklam harcamasına bölünmesiyle hesaplanır. Brüt kâr, satış tutarından ürün maliyetinin çıkarılmasıyla bulunur. Kargo, ödeme komisyonu ve iade de düşülürse metrik katkı payına dayalı POAS olur ve bütçe kararı için daha güvenilir hale gelir.
POAS kaç olmalı?
POAS brüt kâr üzerinden hesaplanıyorsa başabaş noktası 1'dir; 1'in üstü, reklam harcamasının kârla karşılandığını gösterir. Hedef değer sabit giderlerin, yeni müşterinin ileride getireceği tekrar siparişlerin ve büyüme planının payına göre değişir. Herkese uyan bir hedef POAS yoktur.
POAS ile ROAS arasındaki fark nedir?
ROAS reklamdan gelen geliri, POAS ise bu gelirden ürün maliyeti çıkarıldıktan sonra kalan kârı reklam harcamasına böler. Aynı ROAS'a sahip iki ürün, marjları farklıysa çok farklı POAS üretir. ROAS satış hacmini, POAS ise reklamın şirkete para kazandırıp kazandırmadığını gösterir.
POAS ile POAŞ aynı şey mi?
Hayır. POAS, dijital pazarlamada Profit on Ad Spend'in kısaltmasıdır ve reklam kârlılığını ölçer. POAŞ ise Türkiye'de bir akaryakıt şirketinin kısaltması olarak bilinir. Arama sonuçlarında ikisi karışabildiği için reklam metriği aranırken 'POAS reklam' ya da 'profit on ad spend' ifadesi daha net sonuç verir.
Kaynaklar
Konunun tamamı: E-ticaret Reklamları rehberi ↗ · Tracking rehberi ↗