serkankaya.
English version
Birlikte çalışalım ↗

Canonical Etiketi Nedir? Kopya İçerik Sorununu Doğru Çözmek

Canonical etiketi nedir, nasıl eklenir ve Google neden bazen dikkate almaz? Kopya URL'leri birleştirmek için kod örnekleri, sık hatalar ve kontrol listesi.

Canonical etiketi, aynı ya da çok benzer içeriğe sahip birden fazla URL arasından hangisinin asıl sürüm olduğunu arama motoruna bildiren bir HTML bağlantısıdır. Sayfanın <head> bölümüne <link rel="canonical" href="…"> biçiminde eklenir. Canonical etiketi nedir sorusunun kısa cevabı şudur: Kopya adreslere dağılan sinyalleri tek bir standart URL’de toplamanın en yaygın yoludur.

Bu yazıda etiketin nasıl çalıştığını, nereye ve nasıl ekleneceğini, Google’ın onu neden bazen yok saydığını ve en sık gördüğüm hataları anlatıyorum. Tarama ve indekslemenin genel çerçevesini teknik SEO nedir yazımda ele aldım. Canonical, o çerçevenin kopya içerik ayağıdır.

Canonical URL nedir ve ne işe yarar?

Canonical URL, Google’ın bir kopya sayfa kümesi içinden en temsili bulduğu ve arama sonuçlarında göstermeyi tercih ettiği adrestir. Google bu seçim sürecine standartlaştırma (canonicalization) adını verir.[2] Canonical etiketi ise senin bu seçime yaptığın katkıdır: “Bu kümede asıl sayfa budur” dersin.

Kopya içerik, aynı ana içeriğin birden fazla URL’den açılabilmesidir. Google bunun yaygın nedenlerini şöyle sıralar: bölgesel varyantlar, mobil ve masaüstü sürümler, HTTP ve HTTPS sürümleri, kategori sayfasındaki sıralama ve filtreleme sonuçları ve yanlışlıkla taranabilir kalan demo siteler.[2] Google, site içindeki bir miktar kopyanın normal olduğunu ve spam politikası ihlali sayılmadığını da belirtir.[2]

Sorun cezada değil, dağınıklıktadır. Google’ın canonical belirtmek için saydığı nedenler dört başlıkta toplanır:[1]

  • Sonuçta görünen adres: Kullanıcının ?gclid=… gibi izleme parametreli bir adres yerine temiz URL’yi görmesi.
  • Sinyal birleştirme: Kopyalara verilen linklerin tek bir tercih edilen URL’de toplanması.
  • Ölçüm kolaylığı: Bir içeriğin performansını tek adres üzerinden izleyebilmek.
  • Tarama verimliliği: Googlebot’un aynı içeriğin kopyaları yerine yeni ve güncel sayfalara zaman ayırması.
Kopya URL’ler Google kümeler Sinyaller okunur Standart URL seçilir
Google benzer sayfaları kümeler ve sinyallere bakarak kümenin standart adresini seçer.

Google’a göre standart sayfa daha düzenli taranır, kopyalar ise sitenin tarama yükünü azaltmak için daha seyrek taranır.[2] Google içeriği ve kaliteyi de esas olarak standart sayfa üzerinden değerlendirir.[2]

Canonical etiketi nasıl eklenir?

Kısa cevap

Canonical etiketi nasıl eklenir?

Canonical etiketi, kopya sayfaların HTML head bölümüne asıl sayfanın mutlak adresini gösteren bir link rel=“canonical” öğesi eklenerek kurulur. Asıl sayfa da kendi adresini gösteren bir canonical taşımalıdır. PDF gibi HTML olmayan dosyalarda aynı bilgi Link adlı HTTP yanıt başlığıyla verilir.

  1. Kopya kümesindeki asıl sayfayı belirle.
  2. Asıl sayfanın mutlak URL’sini çıkar (https ve tercih edilen alan adıyla).
  3. Kopya sayfaların head bölümüne bu adresi gösteren rel="canonical" bağlantısını ekle.
  4. Asıl sayfaya da kendi adresini gösteren canonical ekle.
  5. HTML dışındaki dosyalar için Link HTTP başlığını kullan.
  6. URL denetimi aracıyla Google’ın seçtiği standart adresi kontrol et.

En yaygın yöntem HTML içindeki link öğesidir. Google’ın örneğine benzer basit bir kurulum şöyle görünür:

<head>
  <title>Yeşil Elbiseler</title>
  <link rel="canonical" href="https://www.ornek.com/elbiseler/yesil/" />
</head>

Bu etiketin üç kuralı var. Birincisi, Google rel="canonical" öğesini yalnızca HTML’in <head> bölümünde kabul eder; bu yüzden en azından head bölümünün geçerli HTML olması gerekir.[1] İkincisi, Google göreli yol (/elbiseler/yesil/) yerine mutlak URL kullanılmasını önerir. Göreli yollar desteklense de yanlışlıkla taranabilir kalan bir test sitesinde sorun çıkarabilir.[1] Üçüncüsü, Google asıl sayfanın kendi adresini gösteren kendine referanslı canonical eklemesini de tavsiye eder.[1]

Canonical bağlantı ilişkisi bir web standardıdır. RFC 6596, canonical ilişkisini kopya içerik kümesindeki tercih edilen sürümü belirtmek için tanımlar.[4] Google da bu standarda göre çalıştığını belirtir.[1]

HTTP başlığıyla canonical

PDF ya da Word gibi HTML olmayan dosyalara head bölümü eklenemez. Google bu dosyalar için Link HTTP yanıt başlığını destekler ve burada da mutlak URL kullanılmasını ister.[1]

HTTP/1.1 200 OK
Link: <https://www.ornek.com/indir/rehber.pdf>; rel="canonical"

Google, HTML öğesi ile HTTP başlığından birini seçip onunla ilerlemeyi önerir. İkisini birlikte kullanmak desteklenir ama iki yerde farklı adres yazma riskini artırır.[1]

JavaScript ile canonical

İstemci tarafında render edilen (client-side rendering) sitelerde canonical bilgisinin net olması önemlidir. Google’ın önerisi, canonical’ı HTML kaynak kodunda vermek ve JavaScript’in bu öğeyi değiştirmemesini sağlamaktır.[1] Kaynak kodda veremiyorsan canonical’ı tamamen dışarıda bırakıp yalnızca JavaScript ile eklemelisin. Ham HTML’de bir adres, render sonrası başka bir adres göstermek en kötü senaryodur.

Canonical, 301 yönlendirme ve noindex arasındaki fark nedir?

Canonical, 301 yönlendirme ve noindex farklı soruların cevabıdır: Canonical “asıl sayfa hangisi?”, yönlendirme “bu adres nereye taşındı?”, noindex ise “bu sayfa dizinde olmasın” der. Yanlış aracı seçmek, kopya sorununu çözmek yerine sayfayı aramadan tamamen çıkarabilir.

Canonical etiketi

  • Kopya adres açık kalır
  • Kullanıcı yönlendirilmez
  • Sinyaller asıl URL’de birleşir
  • Uygun durum: filtre, parametre, varyant

301 yönlendirme

  • Eski adres artık açılmaz
  • Kullanıcı ve bot yeni adrese gider
  • Kalıcı taşınmayı bildirir
  • Uygun durum: kaldırılan ya da taşınan sayfa
İki adres de kullanıcıya hizmet ediyorsa canonical, eski adresin yaşaması gerekmiyorsa yönlendirme.

Google, kalıcı yönlendirmeyi yalnızca bir kopya sayfayı kullanımdan kaldırırken kullanmayı önerir.[1] Noindex konusunda ise daha nettir: Site içi standart seçimini yönlendirmek için noindex kullanmayı tavsiye etmez, çünkü noindex sayfayı aramadan tamamen engeller.[1]

Robots.txt de bir standartlaştırma aracı değildir. Google’a göre robots.txt ile engellenen URL’ler içerikleri okunmadan yine dizine alınabilir.[1] Üstelik Google engelli sayfayı tarayamadığı için o sayfadaki canonical etiketini de göremez. URL kaldırma aracı da canonical yerine kullanılmamalıdır; Google’a göre bu araç URL’nin tüm sürümlerini aramadan gizler.[1]

Google’ın standart seçiminde etkili saydığı sinyaller şunlardır: sayfanın HTTP ya da HTTPS üzerinden sunulması, yönlendirmeler, URL’nin site haritasında yer alması ve rel canonical etiketleri.[2] Site haritası yöntemi büyük sitelerde kolaydır ama Google’a göre canonical eşlemesine kıyasla daha zayıf bir sinyaldir.[1]

Google canonical etiketini neden dikkate almaz?

Google canonical etiketini her zaman dikkate almaz, çünkü canonical tercihi bir ipucudur, kesin bir kural değildir.[2] Google, açıkça belirttiğin canonical’a rağmen içerik kalitesi ya da teknik sinyaller nedeniyle başka bir sayfayı standart seçebilir.[3] Pratikte bunun en sık nedeni, farklı sinyallerin farklı adresleri göstermesidir.

Google’ın en iyi uygulamalar listesinde bu çelişkinin örnekleri açıkça geçer:[1]

  • Site haritasında bir adres, canonical etiketinde başka bir adres göstermek.
  • İç linkleri standart URL yerine kopya adreslere vermek.
  • URL parçasını (#bolum gibi fragment) canonical olarak göstermek.
  • hreflang kullanırken canonical’ı farklı dildeki bir sayfaya vermek.

Google ayrıca hreflang, lang, media ve type özellikleri taşıyan canonical etiketlerini standartlaştırma için kullanmaz.[1] Bu tür alternatif sürümler için rel="alternate" gerekir.

Google’ın seçtiği standart sayfayı nasıl görürüm?

Google tarafından seçilen standart URL, Search Console’daki URL denetimi aracında görülür. Google, sorun gidermenin ilk adımı olarak bu aracı kullanmayı ve kendi seçiminin kullanıcı için daha mantıklı olup olmadığını düşünmeyi önerir.[3] Raporda “Kullanıcı tarafından belirtilen standart” ile “Google tarafından seçilen standart” yan yana yer alır. İkisi farklıysa sinyal çelişkisi var demektir. Raporun genel kullanımını Google Search Console kullanımı rehberimde anlattım.

Düzeltmeden sonra sabırlı olmak gerekir. Google’a göre içerik düzeltilse bile sayfalar kopya kümesinde iki haftaya kadar kalabilir.[3] Yeni içerik kümedeki diğer sayfalardan belirgin biçimde farklıysa ayrışma daha hızlı olur.[3] Bu durum, Search Console’da “Kopya, Google kullanıcıdan farklı bir standart sayfa seçti” uyarısıyla da görünebilir. Bu uyarıyı dizine eklenmedi hatası yazımda diğer dizinleme durumlarıyla birlikte ele aldım.

Canonical etiketinde en sık yapılan hatalar nelerdir?

Canonical etiketindeki hataların çoğu, etiketin şablon düzeyinde yanlış üretilmesinden kaynaklanır. Tek bir CMS ayarı ya da eklenti, binlerce sayfanın canonical’ını aynı anda bozabilir. Google da bazı içerik yönetim sistemlerinin ve eklentilerin canonical’ı istenmeyen adreslere yönlendirebildiğini belirtir.[3]

Denetimlerde en sık karşılaştığım hatalar şunlar:

  • Tüm sayfaların ana sayfayı göstermesi: Şablona sabit yazılmış canonical, her sayfayı ana sayfanın kopyası gibi gösterir.
  • Canonical zinciri: A, B’yi; B de C’yi gösterir. Her kopya doğrudan son asıl adresi göstermelidir.
  • Erişilemeyen hedef: Canonical’ın 404, yönlendirme ya da noindex dönen bir adrese işaret etmesi.
  • Birden fazla canonical: Tema ve SEO eklentisinin aynı sayfaya iki farklı etiket basması.
  • Protokol ve alan adı uyumsuzluğu: HTTPS sitede HTTP adresini ya da www’suz sitede www’lu adresi göstermek. Google standart seçiminde HTTPS’i bir sinyal olarak kullanır.[2]
  • Sayfalamada ilk sayfayı göstermek: Kategori listesinin 2. ve 3. sayfaları farklı ürünler içerir; hepsini 1. sayfaya bağlamak bu ürünlerin keşfini zayıflatabilir.

Türkçe sitelerde ayrıca URL yazımına dikkat etmek gerekir. Aynı sayfa /urunler/kisa-kollu/, /urunler/Kisa-Kollu/ ve sonda eğik çizgi olmadan açılabiliyorsa ortada üç ayrı URL vardır. Türkçe karakterli slug kullanan sitelerde (/ürünler/) kodlanmış ve çevrilmiş sürümlerin birlikte üretilmesi de benzer bir kopya yaratır. Tek bir yazım biçimi seçip diğerlerini yönlendirmek, canonical’ı da bu biçimle yazmak en temiz çözümdür.

Bir saldırı senaryosu da var. Google’a göre bazı saldırılar sayfanın head bölümüne başka bir alan adını gösteren canonical ekleyebilir ve Google bu durumda zararlı adresi standart seçebilir.[3] Beklenmedik bir alan adı görürsen bunu teknik bir hata değil, güvenlik olayı olarak ele almalısın.

E-ticaret ve çok dilli sitelerde canonical nasıl kullanılır?

E-ticaret sitelerinde canonical, filtre, sıralama ve varyant adreslerinden doğan kopyaları asıl kategori ya da ürün sayfasında toplamak için kullanılır. Google, kategori sayfasındaki sıralama ve filtreleme sonuçlarını kopya içeriğin tipik nedenleri arasında sayar.[2] Hangi filtrenin ayrı bir sayfa, hangisinin kopya olacağı bir site mimarisi kararıdır. Bu ayrımı e-ticaret site mimarisi ve kategori sayfası SEO yazılarımda ayrıntılı ele aldım.

Çok dilli sitelerde kural farklıdır. Google, sayfaların yalnızca ana içerik aynı dildeyse kopya sayıldığını belirtir. Sadece menü ve alt bilgi çevrilmiş, gövdesi aynı kalmış sayfalar kopyadır.[2] Gerçekten çevrilmiş TR ve EN sayfalar kopya değildir; her biri kendi adresini canonical olarak göstermeli ve aralarındaki ilişki hreflang ile kurulmalıdır. Aynı dilde bölgesel varyantlar (ABD ve Birleşik Krallık için İngilizce sayfalar gibi) için Google, canonical ile hreflang’i birlikte kullanmayı önerir.[2] Sağlık turizmi gibi çok pazarlı sektörlerde bu ayrım belirleyicidir. Konunun pazar tarafını sağlık turizmi SEO yazımda anlattım.

İçerik ortaklığı (syndication) özel bir durumdur. Google, yazının ortak sitelerde yayınlanmasından doğan kopyayı önlemek için canonical’ı önermez. Bunun nedeni bu sayfaların çoğu zaman birbirinden çok farklı olmasıdır. Google’ın önerdiği en etkili çözüm, ortağın kopyayı dizine kapatmasıdır.[3]

Canonical kurulumunu nasıl denetlerim?

Canonical denetimi, etiketin varlığından çok sinyallerin tutarlılığını kontrol etmektir. Ben denetimi aşağıdaki sırayla yapıyorum:

  1. Siteyi tara

    Bir tarayıcı araçla tüm URL’leri çek; her sayfanın canonical adresini, durum kodunu ve indekslenebilirliğini tek tabloda topla.

  2. Canonical hedeflerini doğrula

    Her canonical hedefinin 200 döndüğünü, noindex taşımadığını ve başka bir adrese yönlenmediğini kontrol et.

  3. Sinyalleri karşılaştır

    Site haritasındaki URL’ler, iç linkler ve canonical etiketleri aynı adres biçimini mi gösteriyor, karşılaştır.

  4. Render edilmiş HTML’e bak

    Ham HTML ile JavaScript sonrası HTML’de canonical aynı mı, kontrol et.

  5. Google’ın seçimini kontrol et

    Önemli şablonlardan örnek URL’leri URL denetimi aracında aç; kullanıcı ve Google seçimlerini karşılaştır.

Yayına almadan önce şu listeyi şablon bazında işaretleyebilirsin:

Canonical yayın öncesi kontrol listesi0/8

Bu kontroller, SEO hizmetleri kapsamında yaptığım teknik denetimlerin de sabit bir parçası. Canonical sorunları genellikle tek tek URL’de değil, bir şablonda ya da eklentide çözülür.

Sonuç

Canonical etiketi, kopya URL’leri tek bir asıl adreste birleştirmek için Google’a verdiğin bir ipucudur. Etkisi, diğer sinyallerle ne kadar tutarlı olduğuna bağlıdır. Etiketi head bölümüne mutlak URL ile ekle, asıl sayfaya kendine referanslı canonical ver, site haritası ve iç linkleri aynı adrese hizala. Ardından URL denetimi aracıyla Google’ın seçimini kontrol et. Bir sonraki adım olarak sitenin en çok kopya üreten şablonunu, genellikle filtreli kategori sayfasını seçip yukarıdaki kontrol listesiyle denetleyebilirsin.

Bu yazıdaki terimler

Canonical zinciri
Canonical zinciri, A sayfasının canonical ile B'yi, B'nin de C'yi göstermesi gibi standart adresin birden fazla adımda tanımlandığı hatalı kurulumdur. Arama motoruna çelişkili sinyal verir. Doğrusu, her kopyanın canonical'ının doğrudan son asıl adrese işaret etmesidir.
Google tarafından seçilen standart URL
Google tarafından seçilen standart URL, Google'ın kopya sayfa kümesi içinde en eksiksiz ve kullanışlı bulduğu, değerlendirme ve sıralama için esas aldığı adrestir. Site sahibinin canonical tercihinden farklı olabilir ve Search Console'daki URL denetimi aracında görülür.
Kendine referanslı canonical
Kendine referanslı canonical, bir sayfanın rel="canonical" etiketinde kendi adresini göstermesidir. Self-referencing canonical olarak da bilinir. Google bu kullanımı önerir; böylece parametreli ya da izleme kodlu adreslerden açılan kopyalar da aynı asıl URL'ye bağlanır.
Kopya içerik
Kopya içerik, aynı ya da çok benzer ana içeriğin birden fazla URL'den erişilebilir olmasıdır. İngilizcede duplicate content olarak geçer. Google'a göre site içi kopyaların bir kısmı normaldir ve spam sayılmaz; sorun, sinyallerin bölünmesi ve yanlış adresin sonuçlarda görünmesidir.
Tüm sözlük ↗

Sık sorulan sorular

Canonical etiketi her sayfada olmalı mı?

Zorunlu değildir ama önerilir. Google, standart sayfanın kendi adresini gösteren kendine referanslı bir canonical eklemeyi tavsiye eder. Bu etiket, parametreli ya da kopya adreslerden gelen erişimlerde hangi URL'nin asıl olduğunu baştan netleştirir.

Canonical ile 301 yönlendirme arasındaki fark nedir?

301 yönlendirme kullanıcıyı ve botu eski adresten yeni adrese taşır; eski adres artık açılmaz. Canonical etiketi ise iki adresi de açık tutar ve yalnızca arama motoruna hangisinin asıl olduğunu söyler. Sayfa kalıcı olarak kaldırılıyorsa yönlendirme, iki adres de kullanıcıya hizmet ediyorsa canonical kullanılır.

Google canonical etiketini neden dikkate almaz?

Google'a göre canonical bir ipucudur, kesin kural değildir. Site haritası, iç linkler ve yönlendirmeler farklı bir adresi gösteriyorsa ya da işaret edilen sayfa içerik olarak belirgin biçimde farklıysa Google başka bir sayfayı standart seçebilir. URL denetimi aracı Google'ın seçimini gösterir.

Canonical etiketi noindex ile birlikte kullanılabilir mi?

Önerilmez. Noindex sayfayı dizinden tamamen çıkarmayı, canonical ise sinyalleri başka bir adreste birleştirmeyi ister. Google, site içi standart seçimini yönlendirmek için noindex kullanmayı tavsiye etmez; kopya sayfada yalnızca canonical yeterlidir.

Canonical etiketi başka bir alan adına işaret edebilir mi?

Evet, rel canonical farklı bir alan adındaki sayfayı da gösterebilir. Yine de Google, içerik ortaklığıyla (syndication) yayılan yazılarda kopyayı önlemek için canonical'ı önermez; çünkü bu sayfalar çoğu zaman birbirinden çok farklıdır. En etkili yol, ortağın kopyayı dizine kapatmasıdır.

Kaynaklar

  1. Google Search Central: How to specify a canonical URL
  2. Google Search Central: What is URL canonicalization
  3. Google Search Central: Fix canonicalization issues
  4. RFC 6596: The Canonical Link Relation