serkankaya.
English version
Birlikte çalışalım ↗

Consent Mode v2 Nedir? KVKK ve GDPR Uyumlu Ölçümleme

Consent Mode v2 nedir, dört izin sinyali ne işe yarar, temel ve gelişmiş mod farkı ne? GTM ve gtag.js kurulumu, test adımları ve KVKK notlarıyla rehber.

Consent Mode v2 nedir sorusunun kısa cevabı şu: Consent Mode v2, kullanıcının çerez ve reklam verisi için verdiği izni Google etiketlerine bildiren ve etiketlerin bu karara göre davranmasını sağlayan bir API’dir. Kullanıcı izin vermezse Google Analytics ve Google Ads etiketleri çerez yazmaz, sınırlı ve çerezsiz sinyal gönderir ya da hiç çalışmaz. Böylece ölçüm, kullanıcının tercihine saygı göstererek devam eder.

Bu yazıda onay modunun nasıl çalıştığını, v2 ile neyin değiştiğini, temel ve gelişmiş mod arasındaki farkı ve Türkiye’deki siteler için ne anlama geldiğini anlatıyorum. Son bölümlerde Google Tag Manager ve gtag.js ile kurulum adımlarını, test yöntemini ve yayın öncesi kontrol listemi paylaşıyorum.

Kısa cevap

Consent Mode, sayfa açıldığında her izin türü için bir varsayılan durum ayarlar. Kullanıcı çerez banner’ında seçim yaptığında bu durum güncellenir. Google Analytics ve Google Ads etiketleri her istekte güncel onay durumunu okur; izin varsa normal çalışır, izin yoksa çerez kullanmadan sınırlı sinyal gönderir ya da hiç tetiklenmez.

Onay modunun mantığı iki komuta dayanır: varsayılan (default) ve güncelleme (update). Varsayılan komut, kullanıcı henüz bir şey seçmeden önceki durumu tanımlar. Güncelleme komutu ise kullanıcının banner’daki kararını etiketlere bildirir.

Burada önemli bir ayrım var. Consent Mode kendisi bir çerez banner’ı ya da izin formu değildir. Google’ın server-side tagging dokümantasyonu bunu açıkça yazıyor: Consent Mode bir banner sunmaz, bir onay yönetim platformuyla etkileşir.[3] Onay yönetim platformu, yani CMP (Consent Management Platform), kullanıcının kararını toplayan ve kaydeden yazılımdır.

Çerez banner'ı (CMP) Onay durumu Google etiketi GA4 ve Google Ads
Kararı CMP toplar; Consent Mode bu kararı Google etiketlerine taşır ve etiketler davranışını buna göre değiştirir.

Google’ın dokümantasyonuna göre Google etiketi, Google Analytics, Google Ads, Floodlight ve Conversion Linker etiketleri yerleşik onay kontrollerine sahiptir.[1] Bu etiketler onay durumunu kendileri okur. Yerleşik kontrolü olmayan etiketler için Tag Manager’da her etiketin gelişmiş ayarlarından ek onay koşulu tanımlanabilir.[1]

Consent Mode v2, reklam ve analitik ölçümünü dört ana parametreyle yönetir: ad_storage, analytics_storage, ad_user_data ve ad_personalization. İlk ikisi tarayıcıda depolama izni, son ikisi ise reklam amaçlı veri kullanımı izni içindir. Google, Kasım 2023’te onay modunu bu iki yeni parametreyle güncellediğini belirtiyor.[2]

ParametreNeyi kontrol eder?
ad_storageReklamla ilgili çerezlerin ve cihaz kimliklerinin saklanması
analytics_storageZiyaret süresi gibi analitik amaçlı çerezlerin saklanması
ad_user_dataKullanıcı verisinin online reklam amacıyla Google’a gönderilmesi
ad_personalizationKişiselleştirilmiş reklam ve yeniden pazarlama

Bu tablo, Google’ın onay türleri listesine dayanıyor.[1] Aynı listede functionality_storage, personalization_storage ve security_storage türleri de var. Dil tercihi, içerik önerisi ve güvenlik gibi işlevler bu türlerle ayrıca yönetilebilir.

v1 ile v2 arasındaki fark tam da burada. v1 yalnızca depolamayı soruyordu: çerez yazılabilir mi? v2 ise depolamadan bağımsız iki soru daha soruyor. Kullanıcı verisi reklam için Google’a gönderilebilir mi? Bu veriyle kişiselleştirilmiş reklam gösterilebilir mi?

Pratikte bu ayrım şu sonucu doğurur. Google’ın açıklamasına göre ad_personalization reddedildiğinde Google Ads’te yeniden pazarlama ve kişiselleştirilmiş reklam özellikleri veri almaz.[1] Yani kullanıcı analitiğe izin verip kişiselleştirmeyi reddedebilir ve etiketler bu ince ayrımı doğru uygulamalıdır.

Temel (basic) Consent Mode’da Google etiketleri kullanıcı banner’la etkileşime girene kadar hiç yüklenmez; gelişmiş (advanced) modda ise etiketler sayfa açılınca yüklenir ve onay reddedilirse çerezsiz sinyal gönderir. Fark, izin vermeyen kullanıcıdan Google’a herhangi bir bilgi gidip gitmediğidir.

Temel Consent Mode

  • Etiketler banner etkileşimine kadar engellenir
  • Onaydan önce Google'a hiçbir veri gitmez
  • Onay reddedilirse onay durumu bile gönderilmez
  • Google Ads modellemesi genel bir modele dayanır
  • Kurulumu ve hukuki değerlendirmesi daha sade

Gelişmiş Consent Mode

  • Etiketler sayfa açılınca varsayılan durumla yüklenir
  • Onay reddedilirse çerezsiz ping gönderilir
  • Onay verilirse çerez yazılır ve tam ölçüm başlar
  • Reklamverene özel, daha ayrıntılı modelleme yapılır
  • Çerezsiz sinyalin hukuki değerlendirmesi ayrıca gerekir
Google'ın temel ve gelişmiş mod karşılaştırmasına göre hazırlandı.

Bu karşılaştırma Google’ın kendi tablosuna dayanıyor.[1] Google, gelişmiş modun genel model yerine reklamverene özel bir model sağladığı için daha iyi modelleme sunduğunu yazıyor.[1] Dönüşüm modellemesi, izin vermeyen kullanıcılardan ölçülemeyen dönüşümleri izinli trafik ve çerezsiz sinyallerden tahmin eden istatistiksel yöntemdir.

Çerezsiz ping, gelişmiş modda izin reddedildiğinde gönderilen sınırlı sinyaldir. Google’ın listesine göre bu sinyaller zaman damgası, kullanıcı ajanı, yönlendiren sayfa, onay durumu ve URL’de reklam tıklaması bilgisi bulunup bulunmadığı gibi alanları içerir.[1] Çerez yazılmaz ve okunmaz.

Hangi modu seçeceğin teknik değil, öncelikle hukuki ve kurumsal bir karardır. Google da kendi kurulum rehberinde mod ve varsayılan değerler için şirket yönergelerine bakılmasını öneriyor.[2]

Google’ın AB kullanıcı rızası politikası, Avrupa Ekonomik Alanı, Birleşik Krallık ve İsviçre’deki son kullanıcıları kapsar.[5] Politikaya göre bu kullanıcılardan çerez kullanımı ve kişiselleştirilmiş reklam için yasal olarak geçerli izin alınmalı, izin kayıtları saklanmalı ve iznin nasıl geri alınacağı açıkça anlatılmalıdır.[5] Bu bölgelerden trafik alan her site için Consent Mode v2 doğrudan gündemdedir.

Türkiye’de bu durum özellikle iki sektörde sık görülür. Sağlık turizmi siteleri Avrupa’dan hasta adayı çeker; e-ticaret siteleri de yurt dışına satış yapabilir. Sitenin sunucusu ya da şirketin merkezi Türkiye’de olsa bile, ziyaretçinin bulunduğu bölge politikanın kapsamını belirler.

Yalnızca Türkiye’ye hizmet veren bir sitede durum farklıdır. Burada belirleyici olan KVKK (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu) ve ilgili düzenlemelerdir. Bu durumda da çerez tercihinin etiketlere doğru yansıması, banner’daki “reddet” seçeneğinin gerçekten bir anlam taşıması demektir.

Kısa cevap

Consent Mode v2 kurmak için önce Consent Mode ile uyumlu bir onay yönetim platformu seçilir. Sayfa yüklenirken her izin türü için varsayılan durum ayarlanır. Kullanıcı banner’da seçim yaptığında durum güncellenir ve kurulum Tag Assistant ile doğrulanır.

  1. Consent Mode ile uyumlu bir CMP seç ya da kendi banner'ını hazırla.
  2. Banner kategorilerini dört Google parametresiyle eşleştir.
  3. Ölçüm gönderen her komuttan önce varsayılan onay durumunu ayarla.
  4. Kullanıcı seçim yaptığında onay durumunu güncelle.
  5. Gerekirse bölgeye göre farklı varsayılanlar tanımla.
  6. Tag Assistant ile varsayılan ve güncellenen durumu test et.

Kurulumda iki yol var: Google Tag Manager ve doğrudan gtag.js. Google, Tag Manager kullanıp kendi banner’ını yöneten siteler için banner’ı Tag Manager kapsayıcısı üzerinden bir onay modu şablonuyla yüklemeyi öneriyor.[2] Topluluk Şablon Galerisi’ndeki CMP şablonları da bu iş için kullanılabilir.

  1. Kategorileri eşleştir

    CMP'deki "pazarlama", "analitik" gibi kategorilerin hangi Google parametresine karşılık geldiğini yaz. Pazarlama kategorisi çoğu kurulumda ad_storage, ad_user_data ve ad_personalization parametrelerinin üçünü birden yönetir.

  2. Varsayılan durumu ayarla

    gtag.js kullanıyorsan consent default komutunu her sayfada config ve event komutlarından önce çalıştır. Tag Manager'da bu işi onay modu şablonu ya da setDefaultConsentState API'si yapar.

  3. Güncellemeyi bağla

    Kullanıcı banner'da seçim yaptığında consent update komutunun aynı sayfada, sayfa geçişinden önce çalıştığından emin ol. Tag Manager şablonlarında updateConsentState API'sini kullan.

  4. Bölge ayarlarını tanımla

    Banner'ı yalnızca belirli bölgelerde gösteriyorsan varsayılan durumu region parametresiyle o bölgelere sınırla. Diğer bölgeler için ayrı bir varsayılan komut ekle.

  5. Sunucu kapsayıcısını kontrol et

    Server-side GTM kullanıyorsan onay durumunun web kapsayıcısından sunucuya HTTP isteğiyle taşındığını doğrula. Sunucu tarafındaki Google etiketleri bu sinyale göre davranır.

gtag.js ile en sade varsayılan kurulum, dört parametreyi de reddedilmiş olarak başlatmaktır. Google’ın örneğine dayanan kod şöyle:[2]

// Ölçüm gönderen her komuttan ÖNCE çalışmalı
gtag('consent', 'default', {
  'ad_storage': 'denied',
  'ad_user_data': 'denied',
  'ad_personalization': 'denied',
  'analytics_storage': 'denied',
  'wait_for_update': 500
});

// Kullanıcı banner'da "Tümünü kabul et" dediğinde
gtag('consent', 'update', {
  'ad_storage': 'granted',
  'ad_user_data': 'granted',
  'ad_personalization': 'granted',
  'analytics_storage': 'granted'
});

wait_for_update parametresi, banner asenkron yükleniyorsa etiketlerin onay güncellemesini kaç milisaniye bekleyeceğini belirler.[2] Bölgeye özel varsayılan için aynı komuta ISO 3166-2 kodlarıyla bir region dizisi eklenir. Google’a göre bölge ve alt bölge için iki ayrı komut varsa daha spesifik olan geçerli olur.[2]

Sunucu taraflı kurulumda onay modunu yalnızca web kapsayıcısında kurman yeterlidir. Google’ın açıklamasına göre Google etiketi, kullanıcının tercihlerini HTTP isteğine onay parametreleri ekleyerek sunucu kapsayıcısına gönderir.[3] Sunucudaki Google ürün etiketleri bu parametrelere göre gönderdikleri verinin türünü ve miktarını ayarlar.[3]

Bu yapı, server-side tracking kurulumlarında sıkça atlanan bir noktayı çözer. Sunucu, onay durumunu bilmeden platformlara veri gönderirse kullanıcının tercihi tarayıcıda kalır ama ölçümde kaybolur. Sunucu kapsayıcısının kurulumunu server-side GTM kurulumu yazısında adım adım anlattım.

Consent Mode v2’yi doğrulamanın en güvenilir yolu Google Tag Assistant’tır. Tag Assistant, varsayılan onay durumunun etiketlerden önce ayarlanıp ayarlanmadığını ve kullanıcı seçiminden sonra doğru güncellendiğini gösterir.[4] Ayrıca her etiketin hangi onay türünü kontrol ettiğini ve tetiklendiği anda gerekli iznin verilip verilmediğini listeler.[4]

Test sırası şöyle işler. Tag Assistant’ta sitenin adresini açarsın, ardından Summary bölümünde en erken Consent olayını seçersin. API Call bölümünde dört parametrenin ayarlandığını kontrol edersin.[4] Sonra banner’da önce “kabul et”, ayrı bir oturumda “reddet” seçerek güncellemenin iki yönde de çalıştığını doğrularsın.

Bölgeye göre farklı varsayılanlar kullanıyorsan Google, testi farklı simüle konumlarla tekrarlamayı öneriyor.[4] Avrupa’dan trafik alan bir sağlık turizmi sitesinde bu adımı atlamak, Türkiye’den yapılan testte her şeyi doğru görüp Avrupa trafiğinde hatalı çalışan bir kurulumla sonuçlanabilir.

En sık yapılan Consent Mode hatası, varsayılan onay komutunu ölçüm komutlarından sonra çalıştırmaktır. Bu durumda ilk sayfa görüntülemesi izin beklenmeden gönderilir ve kurulumun amacı daha ilk istekte bozulur. Diğer hatalar da çoğunlukla sıra, eşleştirme ve kapsam sorunlarından doğar.

  • Eksik v2 parametreleri: Eski kurulumlarda yalnızca ad_storage ve analytics_storage tanımlı kalır. Google, mevcut kullanıcılara v2’ye yükseltmeyi öneriyor.[2]
  • Görsel banner, işlevsiz karar: Banner “reddet” seçeneği sunar ama karar etiketlere hiç iletilmez. Kullanıcıya göre izin reddedilmiştir, etiketlere göre hiçbir şey değişmemiştir.
  • Google dışı etiketlerin unutulması: Meta Pixel ya da TikTok pikseli Consent Mode’u kendiliğinden okumaz. Bu etiketler için Tag Manager’da ayrıca onay koşulu tanımlanmalıdır.
  • Sayfa geçişinden sonra güncelleme: Google, onay güncellemesinin seçimin yapıldığı sayfada ve sayfa geçişinden önce işlenmesi gerektiğini vurguluyor.[2]
  • CRM verisinin izinden kopması: Offline dönüşüm ya da Enhanced Conversions ile sunucudan gönderilen kullanıcı verisi, tarayıcıdaki izin kararından bağımsız işlenir. Hashleme yapılsa bile bu verinin aynı izne dayandığından emin olmak gerekir.

Nereden başlamalı?

Consent Mode v2, kullanıcının çerez ve reklam verisi kararını Google etiketlerine taşıyan bir izin katmanıdır. Dört parametreyle depolamayı, reklam amaçlı veri kullanımını ve kişiselleştirmeyi ayrı ayrı yönetir. Temel ve gelişmiş mod arasındaki seçim, modelleme kalitesi ile hukuki yaklaşım arasındaki dengeye göre yapılır. Kendisi ise bir banner, bir uyum belgesi ya da veri kaybını sıfırlayan bir çözüm değildir.

Benim önerim önce CMP kategorilerini dört Google parametresiyle eşleştirmek, ardından varsayılan komutun her şeyden önce çalıştığını Tag Assistant’ta görmek. Sonra Google dışı etiketleri ve sunucu tarafını aynı izin kararına bağlamak gerekiyor. Ölçüm altyapısını reklam yönetimiyle birlikte nasıl kurduğumu performans pazarlama sayfasında, Avrupa trafiğiyle çalışan sağlık markaları için yaklaşımımı sağlık turizmi pazarlaması sayfasında, geçmişimi ise hakkımda sayfasında bulabilirsin.

Bu yazıdaki terimler

CMP
CMP (Consent Management Platform, onay yönetim platformu), sitede çerez banner'ını gösteren, kullanıcının izin tercihlerini toplayan ve kaydeden bir yazılımdır. Consent Mode ile uyumlu bir CMP, kullanıcının kararını Google etiketlerine otomatik olarak iletir.
Consent Mode v2
Consent Mode v2, kullanıcının çerez ve reklam verisi tercihlerini Google etiketlerine ileten ve etiketlerin bu tercihe göre çerez yazıp yazmayacağını belirleyen bir izin API'sidir. Türkçede Google onay modu olarak da geçer ve ad_user_data ile ad_personalization parametrelerini içerir.
Çerezsiz ping
Çerezsiz ping, gelişmiş Consent Mode'da kullanıcı izni reddettiğinde Google etiketlerinin çerez okumadan ya da yazmadan gönderdiği sınırlı ölçüm sinyalidir. Onay durumu, zaman damgası ve reklam tıklaması olup olmadığı gibi bilgileri taşır ve dönüşüm modellemesinde kullanılır.
Dönüşüm modellemesi
Dönüşüm modellemesi, Google Ads ve Google Analytics'in izin vermeyen kullanıcılardan doğrudan ölçülemeyen dönüşümleri, izinli trafik ve çerezsiz sinyallerden yola çıkarak tahmin ettiği istatistiksel bir yöntemdir. Gelişmiş Consent Mode'da reklamverene özel model kullanılır.
Tüm sözlük ↗

Sık sorulan sorular

Consent Mode v2 nedir?

Consent Mode v2, kullanıcının çerez ve reklam verisi tercihlerini Google etiketlerine bildiren ve etiketlerin bu tercihe göre davranmasını sağlayan bir API'dir. Kasım 2023 güncellemesiyle ad_user_data ve ad_personalization parametreleri eklenmiştir. Kendisi bir çerez banner'ı değildir; bir onay yönetim platformuyla birlikte çalışır.

Consent Mode v2 kurmak KVKK'ya uyum sağlar mı?

Hayır. Consent Mode yalnızca kullanıcının verdiği kararı Google etiketlerine taşır. Aydınlatma metni, açık rıza, rızanın kaydı ve geri alınabilmesi gibi yükümlülükler ayrı ayrı karşılanmalıdır. Hukuki değerlendirme için bir KVKK uzmanından görüş almak gerekir.

Sadece Türkiye'de reklam veriyorsam Consent Mode v2 gerekli mi?

Google'ın AB kullanıcı rızası politikası Avrupa Ekonomik Alanı, Birleşik Krallık ve İsviçre'deki kullanıcıları kapsar. Bu bölgelerden trafik alıyorsan Consent Mode v2 doğrudan gündemindedir. Yalnızca Türkiye'ye hizmet veren bir site için de çerez tercihini etiketlere doğru yansıtmak, KVKK açısından tutarlı bir ölçüm kurmanın pratik yoludur.

Temel ve gelişmiş Consent Mode arasındaki fark nedir?

Temel modda Google etiketleri kullanıcı banner'la etkileşime girene kadar hiç yüklenmez ve onay yoksa Google'a veri gitmez. Gelişmiş modda etiketler sayfa açılınca yüklenir, onay reddedilirse çerez kullanmadan sinyal gönderir. Google'a göre gelişmiş mod, reklamverene özel ve daha ayrıntılı bir dönüşüm modellemesi sağlar.

Consent Mode v2'nin çalıştığını nasıl kontrol ederim?

Google Tag Assistant ile siteni aç ve Summary bölümündeki ilk Consent olayını seç. Dört parametrenin varsayılan değerlerinin etiketlerden önce ayarlandığını, banner'da seçim yaptıktan sonra da güncellendiğini kontrol et. Bölgeye göre farklı varsayılanlar kullanıyorsan testi farklı konumlarla tekrarla.

Kaynaklar

  1. Google Tag Platform: Consent mode overview
  2. Google Tag Platform: Set up consent mode on websites
  3. Google Tag Manager: Server-side tagging and consent mode
  4. Google Tag Platform: Troubleshoot consent mode with Tag Assistant
  5. Google: EU user consent policy